भियना । अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा निकाय (आइएइए) उनको एजेन्सीले इरानमा अमेरिका र इजरायलको आक्रमणपछि कुनै पनि आणविक प्रतिष्ठानमा क्षति पुगेको वा क्षति भएको ‘कुनै सङ्केत नभेटिएको’ संयुक्त राष्ट्रसङ्घको आणविक निगरानी संस्थाका प्रमुखले सोमबार जानकारी गराएका छन् ।

आइएइएका लागि इरानी प्रतिनिधि रेजा नाजाफीले प्रमुख आणविक स्थल नातान्जमा आक्रमण भएको बताएका थिए । इरानसम्बन्धी निकायको ‘बोर्ड अफ गभर्नर’को असाधारण सत्रको उद्घाटन गर्दै आइएइएका प्रमुख राफेल ग्रोसीले सबै पक्षहरूलाई तनाव बढ्नबाट बच्न अधिकतम संयम अपनाउन आग्रह गरे ।

“इरानमा आणविक प्रतिष्ठानहरूको स्थितिको बारेमा, अहिलेसम्म हामीसँग बुशहर आणविक ऊर्जा संयन्त्र, तेहरान रिसर्च रिएक्टर वा अन्य आणविक ईन्धन चक्र सुविधाहरू सहित कुनै पनि परमाणु प्रतिष्ठानहरू क्षतिग्रस्त भएको वा प्रभावित भएको कुनै सङ्केत भेटिएको छैन,” उनले भने ।

आइएइएले इरानी आणविक नियामक अधिकारीहरूसँग सम्पर्क गर्ने प्रयास गरिरहेको उसले जारी गरेको आफ्नो विज्ञप्तिमा ग्रोसीले भने । “हामी आशा गर्दछौं कि सञ्चारको यो अपरिहार्य मार्ग सकेसम्म चाँडो पुनः स्थापित हुनेछ,” उनले थपे ।

नातान्ज आणविक स्थलमा आक्रमण भएको दावी गर्दै अमेरिकाले इरानमाथि परमाणु बम बनाउन खोजेको आरोप ‘आक्रमण र आक्रमणको बहाना’भएको उनले बताएका छन् । उनले एएफपीसँग भने, “इरानको आणविक ऊर्जा सङ्गठनका प्रमुखले हिजो महानिर्देशकलाई पत्र पठाएर नातान्ज आणविक केन्द्रमा आक्रमण भएको जानकारी गराएका थिए ।

ग्रोसीले सोमबार राति एक पत्रकार सम्मेलनमा ‘उहाँ बोर्डमा आफ्नो भनाइमा अडिग भएको’ बताए । “हामीले उनीहरूको सुविधाहरूलाई लक्षित गरी ठूलो सैन्य गतिविधि भएको देखेका छैनौँ। हामीले विभिन्न स्याटेलाइट तस्बिर हेरिरहेका छौँ । त्यहाँ केही हुन सक्छ, तर हामीले अघिल्लो पटक देखेको भन्दा कुनै पनि हिसाबले महत्त्वपूर्ण वा तुलनात्मक भिन्नता छैन,” उनले भने ।

गत वर्ष जुन महिनामा भएको १२ दिने युद्धमा इजरायल र अमेरिकाले नातान्ज लगायत इरानका प्रमुख आणविक केन्द्रहरूमा आक्रमण गरेका थिए, जहाँ त्यसयता आइएइएका निरीक्षकहरूलाई भ्रमण गर्न अनुमति दिइएको छैन।

“अहिले इरानमा कुनै पनि यस निकायका निरीक्षकहरू छैनन्”, ग्रोसीले भने, “आक्रमण सुरु भएदेखि इरानसँग ‘धेरै सीमित’ कुराकानी भएको छ।

धेरै चिन्ताजनक

ग्रोसीले आफ्नो प्रारम्भिक वक्तव्यमा इरानमाथि आक्रमण र त्यसको जवाफी क्षेप्यास्त्र आक्रमणपछि मध्यपूर्वको अवस्था ‘धेरै चिन्ताजनक’ भएको बताएका थिए । उनले
भने, “सैन्य आक्रमणमा परेका इरान र यस क्षेत्रका अन्य धेरै देशसँग आणविक ऊर्जा प्लान्टहरू र आणविक अनुसन्धान रिएक्टरहरू र सम्बन्धित इन्धन भण्डारण स्थलहरू छन्, जसले आणविक सुरक्षामा खतरा बढाएको छ।

ग्रोसीले कूटनीतिक वार्ता ‘जतिसक्दो चाँडो’ पुनः सुरु गर्न आह्वान गरेका थिए । उनले भने, “यसपटक दलहरुबीच समझदारी हुन सकेन । म निश्चित छु कि हामी स्पष्ट रूपमा व्यापक निराशाको भावना महसुस गरिरहेका छौँ ।”

यो असाधारण बैठक ३५ देशहरूको प्रतिनिधित्व गर्ने आइएइएको बोर्ड अफ गभर्नरको पहिले नै निर्धारित नियमित सत्रभन्दा पहिले भएको थियो । तेहरानको प्रमुख सहयोगी रुसको अनुरोधमा भियनास्थित उक्त निकायको असाधारण बैठक बोलाइएको थियो ।
संयुक्त राज्य अमेरिकाको नेतृत्वमा पश्चिमा देशहरू र इरानको कट्टर शत्रु इजरायलले इस्लामिक गणतन्त्रले आणविक हतियार प्राप्त गर्न खोजेको आरोप लगाउने गरेका छन् ।

तेहरानले त्यस्ता सैन्य महत्वाकाङ्क्षाहरू अस्वीकार गर्दछ तर नागरिक उद्देश्यका लागि इरानले प्रविधिमा आफ्नो अधिकारमा जोड दिन्छ ।