सरकारी नियमन, कर प्रणाली र सामाजिक सुरक्षा प्रणालीको दायराबाहिर रहेर सञ्चालन हुने आर्थिक गतिविधि नै अनौपचारिक अर्थतन्त्र हो। यसलाई सामान्य भाषामा 'कागजविहीन अर्थतन्त्र', 'छायाँ अर्थतन्त्र' वा 'अदृश्य अर्थतन्त्र' पनि भनिन्छ। नेपालको अर्थतन्त्रमा अनौपचारिक क्षेत्रको महत्त्वपूर्ण भूमिका छ। कुल गार्हस्