एजेन्सी । अमेरिकाले इरान विरुद्ध अपरेशन एपिक फ्युरी सुरु गरेको केही घण्टाभित्रै, तेहरानको सेनाले मध्यपूर्वमा रहेका अमेरिकी सैन्य आधारहरूमा प्रतिशोधात्मक आक्रमणहरू गरेको थियो ।

त्यसमा चारजना अमेरिकी सैनिक मारिए र अर्बौं डलर बराबरका उपकरणहरू नष्ट भए ।

‘हामी जायनवादी अपराधी र नीच अमेरिकीहरूलाई इरानमाथि आक्रमण गरेकोमा पछुतो गराउनेछौं,’ इरानको सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्का प्रमुख अली लारीजानीले शनिबार प्रतिशोधात्मक आक्रमण सुरु भएपछि भने, ‘इरानका वीर सिपाही र महान् राष्ट्रले अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्थाका यी नरकका अधिकारीहरूलाई अविस्मरणीय पाठ सिकाउनेछन् ।’

अमेरिकाले मध्यपूर्वभरि १९ वटा स्थायी र अस्थायी सैन्य आधारहरूको सञ्जाल सञ्चालन गर्दछ । त्यसमा कतारको अल उदैद एयरबेस सबैभन्दा ठूलो हो । त्यहाँ १० हजार सैनिकहरू छन् र यसले अमेरिकी केन्द्रीय कमाण्ड (सेन्टकम) को अग्रगामी मुख्यालयको रूपमा काम गर्दछ ।

आठवटा स्थायी अमेरिकी प्रतिष्ठानहरू बहराइन, इजिप्ट, इराक, जोर्डन, कुवेत, कतार, साउदी अरब र संयुक्त अरब इमिरेट्समा रहेका छन् । सन् २०२५ को मध्यसम्ममा यस क्षेत्रमा कुनै पनि समयमा ४० हजारदेखि ५० हजारको बीचमा अमेरिकी सैनिकहरू तैनाथ छन् ।

यी अड्डाहरूले इरानलाई पश्चिम र दक्षिणबाट घेरेका छन् र हाल पर्सियाली खाडीमा यूएसएस अब्राहम लिंकन र यूएसएस जेराल्ड आर. फोर्डको उपस्थितिले यसलाई थप बलियो बनाएको छ । यी आणविक शक्ति सञ्चालित विमानवाहक जहाजहरूमा १० हजारभन्दा बढी कर्मचारीहरू छन् र तिनले १३० भन्दा बढी लडाकु विमानहरू बोक्छन् ।

इरानी सेनाले यस क्षेत्रका सबै अमेरिकी सैन्य आधारहरूलाई वैध लक्ष्यको रूपमा वर्णन गरेको छ र ६ वटा देशमा रहेका केन्द्रहरूमा इरानी क्षेप्यास्त्र र ड्रोनहरूले प्रहार गरिसकेका छन् ।

इरानले शनिबार बहराइनमा रहेको अमेरिकी जलसैनिक सहयोग गतिविधि सैन्य आधारमा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र र साहेद कामिकाजे ड्रोनले प्रहार गरेको थियो । अमेरिकी जलसेनाको फिफ्थ फ्लीटको मुख्यालय रहेको यस आधारमा आइतबार पनि ड्रोनले आक्रमण गरेको थियो । भूउपग्रह तस्बिरहरूले धेरै भण्डारण भवनहरू र रेडार उपकरणहरूमा क्षति भएको देखाएका छन् ।

एउटा भिडियो क्लिपमा साहेद ड्रोन ३० करोड डलर मूल्य पर्ने एएन/टीपीएस–५९ रेडार डोममा ठोक्किएर त्यसलाई ध्वस्त पारेको देखिन्छ । सन् २००७ मा जडान गरिएको यस रेडारलाई त्यतिबेला लकहीड मार्टिनले रणनीतिक ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रहरू पत्ता लगाउन प्रमाणित संसारको एक मात्र ३६०–डिग्री कभरेज भएको मोबाइल रेडार भनेर वर्णन गरेको थियो ।

इरानले सप्ताहान्तभरि बहराइनको राजधानी मनामाका धेरै लक्ष्यहरूमा प्रहार गर्यो जसमा बहराइन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल पनि सामेल थियो । सोमबार बहराइनको बन्दरगाहमा अमेरिकी झण्डा बोकेको एउटा ट्यांकरमा आक्रमण भयो जसकारण आगलागी भयो र एक बन्दरगाह कर्मचारीको मृत्यु भयो ।

इराकको इर्बिल अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा रहेको अमेरिकी सैन्य आधारमा शनिबार र आइतबार निरन्तर बमबारी भयो जबकि शहरमा रहेको अमेरिकी कन्सुलेट नजिक पनि ड्रोनहरू खसेको देखिएको थियो । दुवै स्थानमा भएको क्षतिको विवरण स्पष्ट छैन ।

इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमले कन्सुलेट ध्वस्त भएको दाबी गरेका छन् तर अमेरिकाले भवन क्षतिग्रस्त भएको कुरा स्वीकार नगरे पनि स्टेट डिपार्टमेन्टले अमेरिकीहरूलाई त्यस क्षेत्रबाट टाढा रहन चेतावनी दिएको छ ।

जोर्डनी सेनाले शनिबार मुवाफाक साल्टी एयर बेसमाथि दुईवटा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र रोकेको र यसबाट कुनै मानवीय क्षति नभई भौतिक क्षति मात्र भएको बताएको छ । यद्यपि, अपुष्ट भिडियो फुटेजले कम्तीमा एउटा क्षेप्यास्त्रले आफ्नो लक्ष्यमा प्रहार गरेको संकेत गर्दछ । इरान विरुद्ध सैन्य कारबाही सुरु हुनुभन्दा दुई हप्ता अघि दर्जनौं अमेरिकी लडाकु विमानहरू (एफ–३५ सहित) यस आधारमा आइपुगेका थिए ।

शनिबार कुवेतको अली अल–सालेम एयर बेसमा इरानी क्षेप्यास्त्रहरूको वर्षा भयो । कुवेतको रक्षा मन्त्रालयले सबै क्षेप्यास्त्रहरू रोकिएको बताए तापनि भिडियोहरूमा आधारबाट धूवाँको मुस्लो निस्किरहेको देखिन्छ र भूउपग्रह तस्बिरहरूले धेरै भवनहरूमा क्षति भएको देखाउँछन् ।

कुवेत सिटीबाट करिब ५० किलोमिटर उत्तरमा रहेको क्याम्प बुह्रिङ र अमेरिकी सेनाले प्रयोग गर्ने कुवेती केन्द्र मोहम्मद अल–अहमद कुवेत नेभल बेसमा पनि ड्रोन आक्रमण भएको रेकर्ड गरिएको छ ।

आइतबार दक्षिणी कुवेतको क्याम्प अरिफजानमा भएको आक्रमणमा चार अमेरिकी सैनिक मारिएको अमेरिकी युद्ध सचिव पिट हेगसेथले सोमबार पत्रकारहरूलाई बताए । हेगसेथले भनेअनुसार एक इरानी क्षेप्यास्त्रले सुदृढ रणनीतिक सञ्चालन केन्द्रमा प्रहार गरेको थियो । सेन्टकमको बयान अनुसार, यस प्रहारमा कम्तीमा चारजना अन्य घाइते भएका छन् ।

सोमबार बिहान कुवेतमा तीनवटा अमेरिकी एफ–१५ लडाकु विमानहरू खसे जसलाई पेन्टागनले मैत्रीपूर्ण प्रहारको घटना भन्यो । अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्डले भनेअनुसार ती विमानहरू कुवेती हवाई प्रतिरक्षाले भूलवश खसालेको हो र सबै ६ चालक दलका सदस्यहरू विमानबाट सुरक्षित बाहिर निस्कन सफल भएका छन् ।

शनिबार दोहामा विस्फोटका आवाजहरू सुनिए र ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रहरू अमेरिकी हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीलाई छल्दै ४० किलोमिटर टाढाको अल उदैद एयर बेसमा खसेको देखियो । यीमध्ये एउटा क्षेप्यास्त्रले एएन/एफपीएस–१३२ प्रारम्भिक चेतावनी रेडारमा प्रहार गर्यो जुन विश्वभरि रहेका केवल ६ वटामध्ये एक हो । करिब १ अर्ब डलर मूल्यको यो रेडार क्षतिग्रस्त भएको कतारी रक्षा मन्त्रालयले पुष्टि गर्यो ।

इरानले शनिबारदेखि दुबई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल लगायत यूएईभरिका लक्ष्यहरूमा सयौं ड्रोन र दर्जनौं क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको छ ।

शनिबार अबु धाबीको अल–धफ्रा एयर बेसबाट धूवाँको बाक्लो मुस्लो निस्किरहेको देखिएको थियो जबकि आइतबार दुबईको जेबेल अली बन्दरगाहमा ठूलो आगलागी भयो । अल–धफ्राले अमेरिकी इन्धन ट्यांकर र सर्वेक्षण ड्रोनहरू राख्दछ र जेबेल अली अमेरिकी जलसेनाले सबैभन्दा बढी भ्रमण गर्ने बन्दरगाहहरूमध्ये एक हो ।

साउदी रक्षा मन्त्रालयले आइतबार प्रिन्स सुल्तान एयर बेसमाथि इरानी क्षेप्यास्त्रहरू रोकेको र सोमबार आधारलाई निशाना बनाएका धेरै ड्रोनहरू खसालेको बताएको छ । अल–धफ्रा जस्तै प्रिन्स सुल्तान एयर बेसले पनि अमेरिकी इन्धन र समर्थन विमानहरू राख्दछ ।

साउदी अरबमाथि इरानको आक्रमण मुख्यतया देशको तेल पूर्वाधारमा केन्द्रित छ । सोमबार बिहान भएको ड्रोन आक्रमणपछि साउदी अरबको सबैभन्दा ठूलो रास तनुरा रिफाइनरीमा उत्पादन रोकिएको थियो ।

सोमबार दिउँसोसम्म शुक्रबारदेखि सुरु भएको शत्रुतापछि चारजना अमेरिकी सैनिक मारिएको पुष्टि भएको छ । उनीहरू सबै क्याम्प अरिफजानमा भएको इरानी आक्रमणमा मारिएका थिए ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प र जोइन्ट चिफ अफ स्टाफका अध्यक्ष जनरल ड्यान केन दुवैले द्वन्द्व केही समयसम्म जारी रहन सक्ने र थप अमेरिकीहरू मारिन सक्ने बताएका छन् ।

इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्सले शनिबार प्रतिशोधात्मक आक्रमणको पहिलो चरणमा कम्तीमा २०० अमेरिकी सैन्य कर्मचारी मारिएको वा घाइते भएको दाबी गरेको थियो ।

इरानी सञ्चारमाध्यमका अपुष्ट रिपोर्टहरूका अनुसार, आईआरजीसीले आइतबार यूएसएस अब्राहम लिंकनमा चारवटा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्न सफल भयो । अमेरिकाले यस दाबीलाई अस्वीकार गर्दै लिंकनमा प्रहार नभएको र क्षेप्यास्त्रहरू नजिक पनि नआएको बतायो ।

तर, सेन्टकमको बयानले विमानवाहक जहाजतर्फ क्षेप्यास्त्र प्रहार भएको कुरा भने पुष्टि गरेको छ ।