एजेन्सी । भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलस मदुरोलाई पक्राउ गरेलगत्तै अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले इरानविरुद्ध कडा कारबाही गर्ने धम्की दिइरहेका छन् ।

ट्रम्प प्रशासनले फेडरल रिजर्भका अध्यक्षमाथि फौजदारी अनुसन्धान गरिरहेको छ र बैंक तथा संस्थागत लगानीकर्ताहरूको नाफाका प्रमुख स्रोतहरूलाई नै धम्की दिएर जीवनयापन सहजतामा अत्यन्तै आक्रामक नीति अपनाइरहेको छ ।

सन् २०२६ को सुरुवात निकै अराजक भएको छ ।

यस्तो स्थितिले सेयर बजारलाई ओरालोतर्फ लैजानेछ भन्ने धेरैले सोच्न सक्छन् । तर, इक्विटी व्यापारीहरूले यी समाचारहरूलाई निकै सहज रूपमा लिइरहेका छन् । सोमबार सेयर बजार हालसम्मकै उच्च विन्दुमा पुग्यो र त्यसपछि थोरै मात्र घटेको छ ।

यसको साटो, लगानीकर्ताहरूले धातु बजारमा निकै उछाल ल्याएर आफ्नो डर व्यक्त गरेका छन् ।

बुधबार चाँदीको मूल्य ६ प्रतिशतभन्दा बढीले बढेर प्रति औंस ९० डलर माथि पुगेको छ र यस वर्ष मात्रै २९ प्रतिशतले बढेको छ । यो एक आश्चर्यजनक वृद्धि हो । विशेषगरी सन् २०२५ मा चाँदीको मूल्यमा १४१ प्रतिशतको भारी वृद्धि भएको थियो जुन सन् १९७९ यताकै उत्कृष्ट प्रदर्शन थियो ।

बुधबार सुनको मूल्य झण्डै १ प्रतिशतले बढेर प्रति औंस ४६ सय डलरभन्दा माथि पुगेको छ र यो वर्ष यसले २२ प्रतिशतको वृद्धि हासिल गरेको छ । चाँदी जस्तै सुनले पनि सन् २०२५ मा ६५ प्रतिशतको उछालका साथ सन् १९७९ पछिकै सबैभन्दा राम्रो वर्ष बिताएको थियो ।

सन् २०२६ मा टिन, तामा, आल्मुनियम, लिथियम र जस्तापाताको मूल्य पनि बढिरहेको छ ।

मुद्रास्फीति, बढ्दो घाटा, भूराजनीतिक तनाव र सामान्य आर्थिक चिन्ताहरू विरुद्ध सुन एक परम्परागत सुरक्षित आश्रय मानिन्छ । सिरानीमुनि पैसा लुकाउने मानसिकता जस्तै गरी लगानीकर्ताहरू चिन्तित हुँदा सुन लगायतका भौतिक सम्पत्तिहरू तुरुन्तै खरिद गर्छन् ।

भेनेजुएलामा अमेरिकाको आक्रमणपछि र प्रदर्शनकारीहरूमाथि भएको व्यापक दमनपछि इरानी शासनविरुद्ध ट्रम्पले दिएको धम्कीका कारण धातुहरूको मूल्य ह्वात्तै बढेको छ ।

सेयर बजारको सुस्त प्रतिक्रियाका बावजुद फेडका अध्यक्ष जेरोम पावलले आफूमाथि फौजदारी अनुसन्धान भइरहेको आइतबार घोषणा गरेपछि धातुको मूल्यमा थप वृद्धि भयो । फेडले आफ्नो राजनीतिक स्वतन्त्रता गुमाउन सक्ने चिन्ता यसले पैदा गरेको छ । तर, बढी राजनीतीकरण भएको फेडले ब्याजदर घटाएर अल्पकालीन रूपमा सेयर बजारलाई फाइदा पुर्याउन सक्छ । तर, यसले केन्द्रीय बैंकको विश्वसनीयता घटाएर र सम्भावित रूपमा मुद्रास्फीतिको समस्या पुनः जगाएर दीर्घकालीन रूपमा अर्थतन्त्रलाई हानि पुर्याउन सक्छ ।

यी चिन्ताहरूले अमेरिकाको सम्पत्ति बेच्ने व्यापारलाई केही हदसम्म पुनर्जीवित गरेको छ । त्यसले अमेरिकी ट्रेजरी र डलरको मूल्य घटाएको छ । ठूलो घाटाको चिन्ताले मुद्राको अवमूल्यन हुने डरले गरिने व्यापारलाई पनि बढावा दिएको छ । यी बजारहरूबाट पैसा बाहिरिँदा त्यसले सुन र चाँदी जस्ता सम्पत्तिहरूलाई सस्तो देखाउँछ ।

धातुको मूल्य बढ्नुमा डर मात्र कारण छैन । पुरानो शैलीको आपूर्ति र मागले पनि मद्दत गरिरहेको छ । बढ्दो भन्सारका बावजुद चीनले निर्यातका लागि नयाँ बजारहरू फेला पारेको छ । त्यसले गर्दा उसको व्यापार मुनाफा कीर्तिमान स्तरमा पुगेको छ । यसले चिनियाँ विद्युतीय सामग्रीमा प्रयोग हुने धातुहरूको माग बढाएको छ । एआईको विशाल विस्तारले पनि यस प्रविधिलाई चलाउने डेटा सेन्टरहरूमा धातुको माग बढाएको छ ।

धातुको बढ्दो मूल्यले समस्या निम्त्याउन सक्छ किनभने अमेरिकीहरूले बढ्दो जीवनयापन खर्चको सामना गरिरहेका छन् । यी सामग्रीहरू धेरै उपभोग्य वस्तुहरूमा प्रयोग हुन्छन् । र तेलको मूल्य अझै कम भए पनि अन्य वस्तुहरूसँगै बढ्न थालेको छ ।

‘अहिले औद्योगिक धातुको मुद्रास्फीति गम्भीर रूपमा भइरहेको मुख्य कुरा हो,’ स्वतन्त्र विश्लेषक पिटर बुक्भरले ग्राहकहरूलाई पठाएको नोटमा भने, ‘अब आउने फेडका अध्यक्षले निकै ठूलो धर्मसंकटको सामना गर्नुपर्नेछ ।’