काठमाडौं । हिजोसम्म चीनको ‘आर यु डेड ?’ एप केवल यसको भाइरल नाम र अनौठो अवधारणाका लागि समाचारमा थियो। आज कथा एक कदम अगाडि बढेको छ। यो अब केवल चेक–इन बटनका बारेमा मात्र नरहेर अब एप पैसा, स्केल, रिब्रान्डिङ र स्टार्टअप मूल्यका बारेमा बहस भइरहेको छ।

सबैभन्दा ठूलो नयाँ अपडेट यो हो कि यो एप अब भाइरल ट्रेन्डबाट व्यवसायमा सर्दैछ। रिपोर्टहरुअनुसार तीन युवा विकासकर्ताले यसलाई लगभग १ हजार युआन अर्थात २० हजार ७५० रुपैयाँको सानो लगानीमा सिर्जना गरेका थिए। अब यसको मूल्यांकन १ करोड युआन अर्थात २० करोड ७५ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। यसको अर्थ सानो सेफ्टी आइडिया अब स्टार्टअपजस्तो भाषामा कुरा गर्न थालेको छ।

‘आर यु डेड’ नाम यसको भाइरलता र यसको समस्या दुवै बन्यो। कोही नाममा हाँस्छन् त कोही असहज महसुस गर्छन्।
पछिल्लो विकास भनेको टोलीले अन्तर्राष्ट्रिय दर्शकहरुका लागि यसलाई डेमुमुमा पुनः ब्रान्ड गर्दैछ। कारण सरल छः विश्वव्यापी एप स्टोर र मुख्यधारा प्रयोगकर्तामा यस्तो मोर्बिड नाम कायम राख्न गाह्रो हुन सक्छ। यसको अर्थ एपको पहिचान झट्का मानबाट उपयोगितामा सर्दैछ।

सुरुमा एप निःशुल्क थियो वा सस्तो थियो। यसको अर्थ कुनै मर्मत लागत थिएन। तर, यो शीर्ष डाउनलोडमा पुग्दा यसको सञ्चालन लागत बढ्योः सर्भर, सूचना, ई–मेल डेलिभरी र समर्थन। यस कारणले गर्दा यो अब सशुल्क मोडेलमा सरेको छ। यसको शुल्क लगभग ८ युआन रहेको छ।

एपको मुख्य विशेषता भनेको यसलाई भाइरल बनाउने कुरा हो, एउटा ठूलो बटन। प्रयोगकर्ताले गर्नुपर्ने भनेको हरेक २४–४८ घन्टामा ‘म ठीक छु’ वा ‘म जीवित छु’ मार्फत चेक इन गर्नु हो। यदि लगातार दुई दिनसम्म चेक–इन गरिएन भने एपले छनोट गरिएको आपतकालीन सम्पर्कलाई ई–मेल अलर्ट पठाउँछ।

यसको अर्थ एपले स्थान ट्रयाक गरिरहेको छैन; यसले सिग्नलहरु चेक इन गरेर काम गर्छ। त्यो यसको विशेषता हो कि कुनै अत्यधिक अनुमति छैन, कुनै जटिल सुविधा छैनन्, केवल एक सीधा संयन्त्र।

यस कथाको वास्तविक चालक प्रविधि होइन चीनको बदलिँदो जीवनशैली हो। रिपोर्टहरुका अनुसार २० करोडभन्दा बढी मानिस चीनमा एक्लै बस्छन्। ठूला सहरमा एक्लै बस्ने युवा र वृद्ध व्यक्ति, जसका बच्चाहरु टाढा बस्छन्। यस्तो वातावरणमा केही हुन्छ कि भनेर कसले थाहा पाउने भन्ने चिन्ता वास्तविक हो।

यसैले यो एप चीनको एप स्टोरमा सशुल्क चार्टको शीर्षमा पुगेको छ र अब यो चीनमा मात्र सीमित छैन। यो एप अन्य देशका स्टोरमा पनि देखिन थालेको छ।