विराटनगर ।  असत्यमाथि सत्यको विजयको प्रतीक होली पर्वको पूर्वसन्ध्यामा विराटनगर जेसीजले सोमबार एक भव्य ‘होली मिलन’ कार्यक्रम आयोजना गरेको छ । सद्भाव, मित्रता र आपसी मेलमिलापको सन्देश प्रवाह गर्ने उद्देश्यले आयोजित उक्त कार्यक्रम विराटनगर जुनियर जेसीजको सहजीकरणमा सम्पन्न भएको हो ।

देशमा चुनावी चटारो बढिरहेका बेला पनि आफ्नो परम्परा र संस्कारलाई जीवन्त राख्न यो कार्यक्रम आयोजना गरिएको संस्थाका अध्यक्ष कविराज दाहालले जानकारी दिए । कार्यक्रममा जेसीजका पूर्व अध्यक्षहरू, वर्तमान पदाधिकारीहरू र जुनियर जेसीजका सदस्यहरूको उपस्थिति रहेको थियो । चुनावी आचारसंहिता र समयको संवेदनशीलतालाई ध्यानमा राख्दै कार्यक्रमलाई संयमित र मर्यादित बनाइएको आयोजकले जनाएका छन् ।

यस वर्षको विशेष आकर्षणका रूपमा प्रदान गरिने ‘महामूर्ख’को उपाधि पूर्व अध्यक्ष गोपाल गुप्तालाई प्रदान गरिएको छ । विराटनगर जेसीजमा लामो समयदेखि अतुलनीय योगदान पुर्‍याउँदै आएका पूर्व अध्यक्षहरूमध्येबाट एक जनालाई व्यङ्ग्यात्मक रूपमा यो सम्मानजनक उपाधि दिने परम्परा छ ।

कार्यक्रममा जुनियर जेसीजका अध्यक्ष ओम जोगीले स्वागत मन्तव्य राखेका थिए भने कार्यकारिणी उपाध्यक्ष अनुज दाहालले कार्यक्रमको उद्देश्यमाथि प्रकाश पारेका थिए । कार्यक्रमका संयोजक सरोज पौडेलले रङ्गहरूको पर्वमा सहभागी भई आपसी भाइचारा बलियो बनाउन सहयोग गर्ने सबैलाई धन्यवाद दिएको जनसम्पर्क अधिकारी आकृति रानी फुयलले जानकारी दिइन् ।

पोखरा- बिहीबार हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनलाई दृष्टिगत गर्दै प्रशासनबाट गरिएको आग्रहसँगै आज पोखरामा औपचारिक रूपमा नभई घरघरभित्रै होली मनाइएको छ।

विगतका वर्षमा पोखराको पर्यटकीयस्थल लेकसाइडलगायत मुख्य सहरी क्षेत्रका साथै विभिन्न संघसंस्थाको आयोजनामा सामूहिक रूपमा होली मनाउने गरिएको थियो।

यसअघि जिल्ला प्रशासन कार्यालय कास्कीले फागुन १५ गते औपचारिक सूचना जारी गर्दै निर्वाचनलाई लक्षित गरी यस वर्ष होली पर्वलाई सार्वजनिक खुला रूपमा औपचारिक कार्यक्रम नगरी आआफ्नै घर परिसर भित्रै मनाउन आग्रह गरेको थियो।

प्रशासनको सूचनालाई पालना गरिएका कारण जिल्लामा आज होलीका कुनै पनि औपचारिक कार्यक्रम भएका छैनन्।

निर्वाचनलाई स्वच्छ, निष्पक्ष, मर्यादित, शान्तिपूर्ण एवम् भयरहित वातावरणमा सम्पन्न गर्न कास्की प्रशासनले आजदेखि अर्को निर्णय नभएसम्मका लागि बेलुका राति ९:०० बजेसम्म मात्रै रात्रिकालीन व्यवसाय सञ्चालन गर्न पाउने गरी सूचना जारी गरेको छ।

काठमाडौँ- रंगहरूको पर्व होली देशका पहाडी क्षेत्रमा सोमबार उल्लास र हर्षोल्लासका साथ मनाइँदै छ।

सद्‍गुणले दुर्गुणमाथि विजय प्राप्त गरेको स्मरणमा प्रत्येक वर्ष चैत पूर्णिमाको दिन यो पर्व मनाइन्छ। एक आपसमा रंगीन पानी र अबिर छर्केर रमाइलो गर्ने, नाचगान गर्ने र खुसीयाली साटासाट गर्ने दिनका रूपमा होली परिचित छ।

काठमाडौँको मुटुमा अवस्थित बसन्तपुर देशकै सबैभन्दा रंगीन होली उत्सव हुने स्थानमध्ये एक हो। शताब्दीयौँ पुराना मन्दिर र दरबारका झ्यालहरू मुनि मानिसहरू पानीका बेलुन र रंगीन अबिरसहित भेला हुन्छन्।

उनीहरू गीत गाएर, नाचेर र हाँसोठट्टा गर्दै उल्लासपूर्वक पर्व मनाउँछन्।

काठमाडौँ- फागुपूर्णिमा अर्थात् होली पर्व आज नेपालका हिमाली एवं पहाडी जिल्लामा हर्षोल्लासका साथ एकापसमा रंग र लोला खेली मनाइँदैछ। यो पर्व प्रत्येक वर्ष फागुन शुक्ल पूर्णिमाका दिन मनाइन्छ। फागु पर्वका उपलक्ष्यमा परम्परादेखि सरकारले सार्वजनिक बिदा दिंँदै आएको छ। तराई क्षेत्रमा भने यो पर्व पूर्णिमाको भोलिपल्ट मनाउने गरिन्छ। यस वर्ष पनि तराईमा मंगलबार होली मनाइँदै छ। तराइका जिल्लामा मंगलबार नै सरकारले सार्वजनिक बिदा दिएको छ।

वसन्त ऋतुको आगमनसँगै आपसी मेलमिलाप र सद्भावनाको सन्देश लिई आउने फागु पर्व मनाउने प्राचीनकालदेखिको परम्परा छ । केही वर्ष अघिसम्म उपत्यकामा उत्ताउलो रुपमा मनाइने यो पर्व प्रहरीको सक्रियताका कारण पछिल्लो समय सभ्य बन्न थालेको छ। सडकमा काम विशेषले हिँड्नेलाई इच्छा विपरीत रङ र लोला हान्ने क्रम लगभग बन्द भएको छ । फागु पर्वको अघिल्लो दिन पनि राजधानीका सडकमा फोहर पानी छ्यापेको देखिँदैन।

विशेषगरी युवतीहरुलाई लोलामा पानी भरेर एक हप्ताअघिदेखि छ्यापेर मनोवैज्ञानिक रुपमा बाहिर निस्कन नसक्ने वातावरण बनाइन्थ्यो । यस वर्ष फागु पर्वको अघिल्लो दिन पनि सहज रुपमा हिँड्डुल गर्न सकेको भक्तपुरको सूर्यविनायकबाट पुतलीसडकमा निजी क्षेत्रमा काम गर्न आएकी रमा केसीले बताइन्। यस पर्वका अवसरमा आज काठमाडौँको वसन्तपुरमा उपस्थित मानिसले वातावरणलाई रङ्गीचङ्गी तुल्याउँदै त्यहाँ गाडिएको चिरलाई विधिपूर्वक ढाली बाजागाजाका साथ टुँडिखेलमा लगी जलाउँछन् । उक्त चिरमा राखिएका ध्वजापताकाहरू औषधोपचारको काममा आउने विश्वासका साथ लुँछाचुँडी गरी लिने र अनिष्ट टर्छ भनी चिरको खरानीको टीका लगाइन्छ।

फागुन शुक्ल अष्टमीका दिन वसन्तपुरस्थित गद्दी बैठकअगाडि मैलको रूखलाई रङ्गीचङ्गी ध्वजापताकासाथ सिँगारी गाडिएको चिरमा पूजाआजा गरेपछि फागु सुरु हुन्छ । आजै राति टुँडिखेलमा ‘गुरुमापा’ नामक राक्षसलाई इटुम्बहालदेखि कहीँ पनि नबिसाई ल्याइएको दश पाथी चामलको भात र एउटा राँगाको मासु खुवाई सैनिक अस्पतालभित्र रहेको ‘जधु’ नामक धारामा चुठाउने चलन रहेको छ।

त्रेतायुगमा दैत्यराज हिरण्यकश्यपुले विष्णुभक्त आफ्ना पुत्र प्रह्लादलाई मार्ने उद्देश्यले ब्रह्माबाट आगोले छुन नसक्ने वरदान पाएकी आफ्नी बहिनी होलिकालाई प्रह्लादका साथ दन्किरहेको आगोमा पस्न लगाउँदा होलिका आफैँ भष्म भएकी तर भक्त प्रह्लादलाई आगोले छुन नसकेको कथा यो पर्वसँग जोडिएको छ।

त्यसैबेलादेखि शक्तिको दुरूपयोग गर्ने पापी प्रवृत्तिकी प्रतीक बनेकी होलिका मारिएको उपलक्ष्यमा होली/फागु खेल्ने परम्परा चलेको विश्वास गरिन्छ।

यसैगरी, द्वापरयुगमा श्रीकृष्ण भगवान्लाई मार्न कंशद्वारा पठाइएकी राक्षसनी पुतनाले आफ्नो विष दलिएको स्तन चुसाउन लाग्दा असफल भई मारिइन् । निजलाई व्रजवासीले जलाई फागु महोत्सव मनाउने परम्परा चलेको पनि धर्मग्रन्थमा उल्लेख गरिएको धर्मशास्त्रविद् एवं नेपाल पञ्चांग निर्णायक विकास समितिका पूर्वअध्यक्ष प्रा तोयराज नेपालले बताए।

राम्रो तरिकाले तयार पारिएका रङ र अबिरले छालाको रोग निवारण गर्ने भएकाले यस्ता रङको प्रयोग गरी फागु खेल्नाले शीतकालमा शरीरमा उत्पन्न कफको विनाश हुन्छ । बालिएको चिरको धुवाँबाट शीतकालका अनेकौँ रोगका कीटाणु निर्मूल हुने हुनाले यो पर्वको आयुर्वेदिक महत्व पनि आयुर्वेद तथा वैकल्पिक चिकित्सा विभाग, आयुर्वेद प्रवद्र्धन शाखाका प्रमुख डा वंशदीप शर्मा खरेल बताउँछन्।

यस पर्वका उपलक्ष्यमा आजभोलि रमाइलोका निम्ति नशालु पदार्थ सेवन गरी झैझगडा गर्ने, शरीरमा प्रतिकूल असर गर्ने खालका रासायनिक पदार्थ प्रयोग गर्ने तथा सवारीसाधनमा समेत लोला हिर्काउने जस्ता विकृति पनि कम हुँदै गएका छन् । यस दिन विशेष गरेर भाङ मिसाइएका खानेकुरा खाई विविध रङबाट रङगिएर बाजागाजाका साथ नाचगान गर्दै महिला तथा पुरुषका समूह आफ्नो क्षेत्रमा बिहानदेखि साँझसम्म घुम्दै रमाइलो गर्छन्।

यो चाडमा थकालीहरू रङ्गीबिरङ्गी पोसाकमा सजिएर स–परिवार भेला भई तिर हान्ने प्रतियोगिता गर्छन् । सात दिनसम्म चल्ने यो पर्वमा प्रत्येक दिन आफ्ना दाजुभाइ तथा नातेदार भेला भई मीठामीठा खानेकुरा खाई रमाइलो गरिन्छ। रासस